Wat je beter kunt laten staan volgens de wetenschap
De meeste mensen focussen op wat ze moeten eten om gezond te blijven. Maar misschien is het net zo belangrijk om te kijken naar wat je beter kunt vermijden.
Hier zijn 4 categorieën die volgens tientallen onderzoeken je gezondheid flink onder druk zetten — en het verrassende is: het zijn juist de meest normale boodschappen in de supermarkt.
❌ 1. Verwerkt vlees (zoals ham, bacon, worst)
Volgens de WHO en IARC valt verwerkt vlees onder Group 1 carcinogeen. Dat betekent: bewezen kankerverwekkend bij mensen, vooral in relatie tot darmkanker.
- ▶ Nature Medicine (2025): dagelijks 0,6–57g verwerkt vlees = +7% kans op darmkanker, +11% op diabetes type 2
- ▶ Lancet Public Health (2024): hoge consumptie van rood én verwerkt vlees verhoogt risico op chronische ziekten aanzienlijk
En dat is niet alleen bacon of rookworst. Ook ontbijtsalami, grillworst, hamreepjes, kipfilet uit pakjes — alles wat bewerkt, gerookt of gepekeld is telt mee.
❌ 2. Suikerrijke dranken
Frisdrank, energiedrankjes, ijsthee, sportdranken met toegevoegde suiker… Ze zijn gelinkt aan:
- Overgewicht en obesitas
- Diabetes type 2
- Hart- en vaatziekten
- Lagere levensverwachting
“Elk blikje frisdrank kost je gemiddeld 12 minuten van je levensverwachting” — University of Michigan (2025)
❌ 3. Zoute snacks en ultra-bewerkt voedsel
Chips, zoute koekjes, toastjes met smaakjes en bewerkt vlees vallen hieronder. Maar ook veel kant-en-klare maaltijden, pakjes en zakjes:
- BMJ review (2023): verhoogd risico op hartziekten, kanker, vroegtijdig overlijden
- The Guardian (2024): 32 negatieve gezondheidseffecten aangetoond bij hoge consumptie
Ultra-bewerkt betekent meestal: lange houdbaarheid, toegevoegde smaakstoffen, emulgatoren, suikers, vetten en nauwelijks echte vezels of nutriënten.
❌ 4. Verpakte snoepjes en zoete snacks
Deze zijn vaak:
- Gemaakt met siropen of geraffineerde suiker
- Rijk aan transvetten
- Vol met kleurstoffen en conserveringsmiddelen
Ze dragen nauwelijks bij aan je gezondheid, maar belasten je insulinehuishouding, darmflora en verhogen ontstekingswaarden.
Wat zeggen de Blue Zones?
In gebieden waar mensen ouder dan 100 worden (zoals Okinawa, Sardinië, Nicoya), zie je bijna geen:
- Verwerkt vlees
- Frisdrank
- Ultra-bewerkte snacks
90–95% van hun dieet bestaat uit onbewerkte plantaardige voeding
Ze eten écht eten. Seizoensgroenten, bonen, volkoren granen, olijfolie, fruit, noten en af en toe vis.
Dan Buettner (auteur van The Blue Zones) noemt vooral bewerkte voeding als obstakel voor een lang leven.
Samengevat in één tabel:
| Te vermijden | Risico’s & reden |
|---|---|
| Verwerkt vlees | Kankerverwekkend; verhoogt kans op diabetes |
| Suikerrijke dranken | Gewichtstoename, -12 min per blikje leven |
| Zoute/ultra-bewerkte | Hartziekten, kanker, sterfte |
| Verpakte snoepjes | Lege calorieën, insulineschade, ontsteking |
En nu?
Maak het niet te ingewikkeld. Begin gewoon met het skippen van wat je lichaam sowieso niet nodig heeft. En ga voor vers, herkenbaar eten. Je lijf snapt wat een appel is. Maar een neonroze snoepstaaf met 17 ingrediënten?
Die kan ‘ie niet eens uitspreken.
🧐 Conclusie: Gezondheid gaat niet alleen over wat je toevoegt, maar zeker ook over wat je weglaat.
Wil je langer en frisser leven? Begin dan met deze vier dingen schrappen. Klein begin, groot verschil.
📲 Volg ons ook op social media voor meer voor-en-na’s en tips:
