Zes keer over budget
Wat de verbouwing van de Tweede Kamer mij leerde als ondernemer, vader en belastingbetaler
Soms hoor je een nieuwsbericht en denk je: dit kan toch niet kloppen?
Toen ik hoorde dat de verbouwing van de Tweede Kamer inmiddels zes keer over budget is gegaan, bleef ik even stil. Niet omdat bouwen duurder wordt, dat begrijpt iedere ondernemer, maar omdat dit het punt is waarop je je afvraagt: hoe heeft dit zo kunnen ontsporen?
Dit is geen politieke mening. Dit is een gedachte. Vanuit mijn rol als ondernemer, vader en belastingbetaler.
1. Het Binnenhof: ouder dan we denken
Het Binnenhof is niet zomaar een verzameling gebouwen in Den Haag. Het is een plek waar al eeuwenlang besluiten worden genomen die impact hebben op het dagelijks leven van miljoenen mensen. Voor veel Nederlanders is het bijna decor, iets wat je vooral kent van Prinsjesdag, debatten en nieuwsfragmenten.
Juist daardoor voelt het ook zo “van ons”. Niet omdat we er dagelijks komen, maar omdat het symbool staat voor hoe we als land keuzes maken, hoe we ons organiseren en hoe we met elkaar omgaan.
Wat het extra bijzonder maakt: het Binnenhof wordt gezien als één van de oudste, nog steeds gebruikte parlementaire complexen ter wereld. Dat geeft gewicht. Historisch, maar ook emotioneel.
Je wilt niet dat zo’n plek verloederd raakt of onveilig wordt. Dus ja, dat er geïnvesteerd moet worden in behoud en veiligheid, dat snap ik. Sterker nog: dat vind ik logisch.
2. Wanneer onderhoud geen keuze meer is
Bij oude gebouwen komt altijd een moment waarop “even oplappen” niet meer voldoende is. Dan gaat het niet meer over schilderwerk of nieuwe vloerbedekking, maar over installaties, veiligheid, brandpreventie en elektra. Zaken die je meestal pas ziet als het misgaat.
Bij het Binnenhof was dat punt blijkbaar bereikt. Verouderde systemen, technische risico’s en simpel gezegd: het moest worden aangepakt. Niet omdat iemand zin had in een grote verbouwing, maar omdat uitstel op een gegeven moment duurder wordt dan actie.
Dit is het deel van het verhaal waar ik weinig discussie over heb. Onderhoud is geen luxe. Zeker niet bij een plek met zo’n functie en geschiedenis.
3. De eerste raming: een ‘offerte’ op papier
Wat het verhaal voor mij herkenbaar maakt, is het moment waarop alles concreet wordt. Dan komen er ramingen, begrotingen en plannen. Dan gaat het niet meer over “we moeten eens wat doen”, maar over: dit is wat het ongeveer gaat kosten.
De eerste raming die ik voorbij zag komen, lag rond de €475 miljoen. Een fors bedrag, absoluut. Maar als je het plaatst bij een complex als het Binnenhof, denk je ook: groot project, groot geld.
Dit is vergelijkbaar met een verbouwing thuis of binnen een bedrijf. Je krijgt een eerste inschatting, je slikt even, je denkt: oké, dit is stevig, maar ook: als dit het is, kunnen we sturen. Het voelt te overzien.
Alleen… dit verhaal ging een andere kant op.
4. Van bijstellen naar ontsporen
Iedere verbouwing kent tegenvallers. Dat hoort er bijna bij. Je trekt iets open en ontdekt iets wat niemand had voorzien. Extra werk, extra kosten, extra tijd.
Maar er is een verschil tussen bijstellen en ontsporen. Tussen een project dat duurder wordt, en een project dat uiteindelijk een compleet andere schaal krijgt dan oorspronkelijk bedacht.
En daar begon het bij mij te wringen. Want de bedragen die later genoemd werden, zaten niet meer in de buurt van die eerste raming. Niet tien procent meer. Niet dertig procent. Maar vele malen meer.
De totale kosten zijn inmiddels uitgekomen op ongeveer €2,7 miljard. En dat is het moment waarop je niet meer praat over een verbouwing die uitloopt, maar over een traject dat blootlegt hoe complex het is geworden en hoe weinig grip er soms lijkt te zijn op het geheel.
Wat het voor mij extra ongemakkelijk maakt, is dat dit soort overschrijdingen zelden in één klap ontstaan. Het zijn geen grote fouten, maar een optelsom van kleine beslissingen. Een aanpassing hier, een tegenvaller daar, een planning die opschuift. Op papier lijkt alles steeds nog verdedigbaar. Totdat je een paar stappen terug doet en denkt: wacht even… hoe zijn we hier eigenlijk beland?
Dat moment, waarop niemand het zo heeft bedoeld maar iedereen wel is meegegaan, voelt misschien wel het spannendst van het hele verhaal.
5. Het moment waarop het wringt
Hier kwam mijn ondernemersbrein om de hoek kijken. Want ik weet hoe het werkt. Materiaalprijzen stijgen. Lonen stijgen. Planning schuift. Leveranciers hebben wachttijden.
Dat begrijp ik. Echt.
Maar zes keer over budget… dat is geen “ja, tja, bouw hè” meer. Dat is het soort overschrijding waar je in het bedrijfsleven niet mee wegkomt. En eerlijk gezegd: dat is ook logisch. Er moet ergens een punt zijn waarop je zegt: dit hebben we niet goed genoeg gezien, niet strak genoeg gestuurd of niet duidelijk genoeg begrensd.
Wat me blijft verbazen, is dat die grens bij publieke projecten soms verder weg lijkt te liggen.
6. Publiek geld voelt anders dan privé geld
Misschien zit hier wel de kern van mijn gevoel.
Als je thuis verbouwt, voelt elke euro als jouw euro. Je kijkt scherper, denkt langer na en stelt soms dingen uit. Als ondernemer is het niet anders. Budget is budget. Elke keuze heeft consequenties.
Belastinggeld voelt voor veel mensen abstracter. Niet minder belangrijk, maar wel verder weg. En misschien is dat precies waarom dit soort trajecten zo groot kunnen worden, zonder dat het echt “pijn” lijkt te doen bij één persoon.
En dan komt die simpele gedachte steeds terug: wat als dit een privé verbouwing was geweest? Wat als het iemands eigen geld was geweest? Was het dan ook zes keer over budget gegaan?
7. Wat blijft hangen
Misschien is dit ook de reden waarom dit onderwerp mij zo bezighoudt. Niet omdat ik alle antwoorden heb, maar juist omdat ik ze nergens echt hoor.
Als ondernemer ben ik gewend om keuzes te maken, verantwoordelijkheid te dragen en bij te sturen als iets anders loopt dan gepland. Dat hoort erbij. Dat is soms pijnlijk, maar wel nodig om verder te kunnen.
Als vader kijk ik weer anders. Dan denk ik aan de wereld die we doorgeven, aan prioriteiten en aan wat echt belangrijk is op de lange termijn.
En als belastingbetaler blijf ik vooral zitten met een gevoel van afstand. Alsof dit soort besluiten in een andere werkelijkheid worden genomen dan die waarin de meeste mensen leven.
Het gaat mij niet om schuldigen aanwijzen of gelijk krijgen. Het gaat om het ontbreken van een moment waarop iemand zegt: dit is wat we geleerd hebben, en dit doen we voortaan anders.
Misschien is dát wel wat er nog mist. En zolang dat moment uitblijft, blijft deze verbouwing voor veel mensen voelen als meer dan alleen een renovatie van een gebouw.
📲 Wil je vaker dit soort gedachten, inzichten en verhalen uit de praktijk lezen?
Instagram – Facebook – YouTube – LinkedIn
🔗 Ben je benieuwd naar de producten die ik in mijn werk zelf gebruik en durf aan te bevelen?
Neem eens een kijkje in de winkel van Mobiele Cleaners – zonder poespas, gewoon spul dat werkt.
